Paslanmaz Çelik
Birçok hallerde galvanizli çelik yeterli korumayı sağlamayabilir. Bu noktada özel oksitli bir film tabakası oluşturan Krom alaşımlı paslanmaz çelik kullanımı ihtiyacı doğar.
Değişik çalışma şartlarında aşınmaya dayanmak üzere, çalışma koşullarının güvenliğini sağlamak üzere ve daha uzun dayanmaları için ve yiyeceklerimizin hijyenini sağlamak için birçok çeşit paslanmaz çelik çeşidi geliştirilmiştir. Paslanmaz çelik egzost gazlarının temizlenmesi aşamasında ve güç aktarım istasyonlarında dahi kullanılmaktadır.
Paslanmaz çelik aynı zamanda da geridönüşümü olan bir malzemedir. Hurda olarak malzeme yeniden eritilerek ekonomiye yeniden kazandırılabilinir.
Paslanmaz çelikler krom içerir alaşımlı çeliklerdendir. Asgari Krom muhtevası olan standart dahilindeki paslanmaz çeliğin içerisinde 10,5% krom bulunur. Krom çeliği paslanmaz hale getirmektedir. Bunun anlamı aşınmaya direncin artması demektir. Daha iyi aşınmaya dayanıklılık yüzeyde oluşan kromoksit tabakasının aşınmaya gösterdiği dirençten ileri gelmektedir. Bu fevkalade ince tabaka aynı zamanda doğru koşullarda kendi kendini onarabilmektedir.
Krom’un haricinde Molibden, Nikel ve Nitrojen’de normalde kullanılabilen alaşım elementleridir. Nikel alaşımıyla paslanmaz çelik elde etmenin en önemli amacı şekil alma ve sıvama niteliklerindeki artmanın sağlanabilir olmasıdır. Bu elementlerle alaşım yapmanın vermiş olduğu değişik kristal yapıları değişik mekanik özellikler vererek işlemenin, form vermenin ve kaynaklamanın imkanı sağlanmış olur.
Başlıca Paslanmaz çelik çeşitleri şunlardır:
- Östenitik paslanmaz çelikler, soğuk işlemede sertleşebilen geniş işlem alma kriterlerine sahip paslanmaz çelik çeşididir. Normal durumda manyetik değillerdir ancak soğuk işlem almasından sonra çok az manyetiklik özelliği gösterebilirler.
- Martensitik paslanmaz çelikler direk krom tarzı olup ısıl işlemle sertleştirilebilirler. Manyetiklik özellikleri vardır.
- Ferritik paslanmaz çelikler, martensitik paslanmaz çelikler gibi direk krom tarzı olup manyetiklik özellikleri vardır. Ancak, ferritik paslanmaz çelikler ısıl işlemle sertleştirilemezler ve ancak soğuk işleme sonrası az bir sertleşme gösterirler.
EN 1.4301 (Östenitik)
En çok kullanılan genel amaçlı paslanmaz çelik çeşitlerinden biridir. Mükemmel bir dayanıklılık ve aşınmaya direnç ve işlenme kolaylığı özelliklerinin kombinasyonuna haizdir. Kaynaklama esnasında erken kaynak kömürü oluşumunun önüne geçmek için daha düşük karbon içeriğinden ötürü 1.4307 ‘i kullanınız.
EN 1.4401 (Östenitik)
Diğer 300 serisi alaşımlara göre zorlu çalışma şartlarında ( ör. deniz suyu, kimyasallar, vesaire) daha üstün aşınma dayanımına haizdir. Kaynaklama esnasında erken kaynak kömürü oluşumunun önüne geçmek için daha düşük karbon içeriğinden ötürü 1.4404’ ü kullanınız.
EN 1.4541 (Östenitik)
Titanyumla dengelenmiş paslanmaz çeliğin parçacıklar arası karbo-krom oluşumu meydana getirmesini önlemektedir. 1.4301 e göre daha üstün sağlamlık özellikleri göstermektedir. Bu da bilahare ısıl işlemle sertleştirme gerektirmeyen parçalar için en uygun malzeme olmasını sağlamaktadır.
EN 1.4512 (Ferritik)
En düşük krom ihtiva eden paslanmaz çelik çeşidi olup, ısıya dayanıklılık ve orta derecede sağlamlık, iyi şekil alabilirlik ve fiyat avantajıdir
EN 1.4016 (Ferritik)
Genel amaca uygun ısıl işlem almaya müsait olmayan krom alaşımından olan yüksek yüzey kalitesi ve dekorasyona yönelik son işlem isteyen uygulamalarda normal açık mekan şartlarında kullanılan bir paslanmaz çelik çeşididir. Şekil alabilirlik, sıvamaya uygunluk, iyi aşınma ve oksitlenme dayanıklılığı, ısı iIetkenliği ve yüzey son işlem kalitesi alabilmesi en büyük özellikleridir.